[Dự thi tuần 4] Thổ cẩm ở Buôn Đôn

[Dự thi tuần 4] Thổ cẩm ở Buôn Đôn

Thích thú đến ngỡ ngàng với mảnh đất này. Dẫu đã đi xa nhiều năm nhưng mỗi khi nhắc đến Tây nguyên, trong lòng tôi lại rạo rực những cảm xúc mơn man đến lạ thường....

Cũng phải thôi, bởi mảnh đất hiền hòa ẩn trong mình biết bao nét đặc trưng văn hóa bản địa cứ cuồn cuộn chảy mạnh mẽ trong huyết quản những người con của vùng đất đại ngàn này. 
Phải chăng chính Yang của họ đã tạo nên những trang sử thi hào hùng, bi tráng đi vào trong tiềm thức, trong thơ ca và trong âm nhạc của thời đại. Một chiếc túi hay một dải khăn thổ cẩm đậm chất dân tộc cũng được tỉ mỉ làm ra bởi những bàn tay của người thợ tài hoa.
Nhắc đến Buôn Ðôn là nhiều người nghĩ ngay đến làng Ðảo, vì luôn được lập bên cạnh con sông Sêrêpốk có nhiều đảo nhỏ nổi giữa dòng nước ngày đêm cuồn cuộn chảy. 
Một bên sông là cuộc sống cộng đồng buôn làng êm ả, một bên là rừng đại ngàn Yok Ðôn đầy bí ẩn, kỳ thú và như còn vang vọng những âm thanh hào hùng của các cuộc săn voi từ xa xưa. 
Bây giờ, dù việc dệt thổ cẩm đã đơn giản hơn trước vì chỉ cần mua sợi đã được nhuộm màu công nghiệp, thế nhưng, để tạo nên một tấm khăn cũng phải mất gần 10 ngày cặm cụi bên khung dệt. Đặc biệt, phải kết hợp một cách khéo léo, tỉ mỉ các sợi chỉ có màu sắc khác nhau, từ hàng dọc đến hàng ngang. 

Hoa văn trên thổ cẩm


Hiện nay, hoa văn trên thổ cẩm cũng khá đa dạng, đó không chỉ là hình ảnh cách điệu của ngọn núi, dòng sông, muông thú, cỏ cây hoa lá mà còn đến những chữ cái, con số, tên người, địa danh… tất cả đều gần gũi, thân thuộc với đồng bào dân tộc thiểu số ở các buôn làng. 
Những người phụ nữ Ê đê ở buôn Ako Dhong vẫn duy trì nghề dệt thổ cẩm truyền thống để dệt nên những trang phục, túi xách với hoa văn độc đáo, mang đậm bản sắc dân tộc. Thật độc đáo!
Là người cuối cùng dệt thổ cẩm theo kiểu truyền thống trong buôn. Bà Mị Mâu tên thật là H Bruih Êban ở huyện Buôn Đôn, luôn trăn trở tìm người nối nghiệp mình để “giữ lửa” cho làng. Nhiều đêm bà trằn trọc không ngủ được vì lo lắng, lo cho những truyền thống tốt đẹp của đồng bào mình đang ngày càng bị mai một.Mang trong mình trọng trách lớn lao quả không hề dễ dàng.
“Thật ra mình cũng không tài giỏi gì đâu, nhiều lúc mệt mỏi cũng muốn từ bỏ nhiều thứ cho bớt khổ nhưng cuối cùng lại phải theo nó đến cùng. Cái nghề, cái nghiệp là cha ông từ xa xưa để lại. giờ mình phải giữ nó chứ. Và phải kiếm người kế tục cái nghiệp này”, bà Mị Mâu chia sẻ.
Hằng ngày trên căn nhà sàn, bà chăm chỉ dệt những tấm thổ cẩm với đa dạng các loại sản phẩm. Từ chăn, quần áo đến khăn trải bàn… bà đều dệt được. để dệt được một tấm chăn hoàn chỉnh mất khoảng 10 ngày và bán được 800.000-900.000 đồng.
Bàn tay của bà cứ thoăn thoắt trên chiếc khung dệt. Nhìn bàn tay nhăn nheo ít ai có thể tưởng tượng được rằng nhiều lần bà bị chiếc kim nhọn hoắt đâm thủng chảy máu. Nghề dệt này đòi hỏi phải có sự kiên nhẫn và lòng ham học hỏi, chính vì thế không phải ai muốn học cũng được.
Tạm rời xa nơi đây, tôi xin được giữ lại hình ảnh hồn nhiên của những đứa trẻ, những triền đất đỏ bazan chạy dài xa tít và xin giữ lại trong tôi những kí ức đẹp về một trải nghiệm trên vùng đất thân thương này. Yêu lắm, Tây nguyên ơi – vùng đất của những trang sử thi hào hùng và của cả những tấm thổ cẩm đẹp mê hồn./.

Lê Đức Bảo